Ulusal Kanser Haftası
Kanser, dünyada ve ülkemizde ölümlere sebep olan hastalıklararasında kalp ve damar hastalıklarından sonra ikinci sırada yer alan önemli birhalk sağlığı problemidir. Sağlık sorunlarının yanı sıra, maddi ve manevi yöndenuzun süreli mücadele gerektiren bir hastalıktır. Yüksek tedavi maliyetlerinedeniyle ülkelerin ekonomisini de olumsuz etkilemektedir.
Dünya Sağlık Örgütü’nün 2022 yılı verilerine göre; ilgili yılda küreselbazda 19.9 milyon yeni kanser vakası tespit edilmişken, hastalığa bağlı 10milyona yakın ölüm gerçekleşmiştir. Dünya genelinde, 75 yaşına kadar her 5kişiden 1 kişinin kansere yakalanacağı ve her 10 kişiden 1’inin ise kansernedeniyle hayatını kaybedeceği tahmin edilmektedir. Dünyada ve ülkemizde ilksıralarda yer alan kanser türleri akciğer, meme ve kolorektal kanserler olarakbenzerlik göstermektedir.
Gelecek yıllarda dünya nüfusunun artması, yaşlanması ve kansereyol açabilecek risk faktörlerine daha çok ve uzun süre maruz kalınması ilebirlikte gerek tanı konacak kanser olgu sayısının gerekse bahsi geçen hastalığabağlı ekonomik, sosyolojik ve psikolojik yükün artması beklenmektedir.
Kanserlerin �’ı çevresel, ’u ise genetik faktörlere bağlıolarak gelişmekte olup çevresel faktörler arasında yer alan tütün kullanımı,alkol tüketimi, fazla kilolu ve/veya obez olma ve enfeksiyonlar ile etkinmücadele yoluyla 0-P oranında önlenebileceği bilinmektedir. Riskfaktörleriyle mücadele edilmek suretiyle ortaya çıkması önlenebilen, erkenteşhis edildiğinde etkin tedavi edilerek yaşam kalitesi artırılabilen kansertürleri göz önüne alındığında farkındalığın, kanser belirtilerini bilmeninve tarama faaliyetlerinin önemi ortaya çıkmaktadır.
Bu bağlamda 1-7 Nisa tarihleri arasını kapsayan hafta, ülkemizde“Ulusal Kanser Haftası” olarak belirlenmiştir ve her yıl, ülkemiz açısındanönemi giderek artan kanser hastalığına karşı halka farkındalık oluşturmak,sunulan sağlık hizmetlerini tanıtmak ve taramalara katılımı artırmak içinçeşitli etkinlikler düzenlenmektedir. Bu etkinlikler, kanser mücadelesindeönemli bir yer tutmaktadır.
Ülkemizde yürütülen Ulusal Kanser Tarama Programları
Meme kanseri taraması; 40-69 yaş arasındaki kadınlarda yılda bir kez klinik mememuayenesi, 2 yılda bir mamografi ile yapılmaktadır.
Rahim ağzı kanseri taraması; 30-65 yaş arasındaki kadınlarda 5 yılda bir HPV-DNA testiile yapılmaktadır.
Kalın bağırsak kanseri taraması; 50-70 yaş arasındaki kadın ve erkeklerde 2 yılda bir GaitadaGizli Kan Testi (GGK) ile yapılmaktadır. Bu kişilerin 10 yılda bir kolonoskopiyaptırması önerilmektedir.
Bakanlığımızın koruyucu ve önleyici faaliyetleri içerisindeönemli bir yeri olan kanser taramaları; Toplum Sağlığı Merkezlerine (TSM) bağlıolarak hizmet veren Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezlerinde(KETEM), Sağlıklı Hayat Merkezlerinde (SHM), Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM)ve Mobil Tarama Araçları ile de kişilerin bulundukları yerlerde ücretsiz olarakyapılmaktadır.
Tarama sonrasında pozitif ya da şüpheli bulunan kişiler, taramasonrası teşhis merkezlerine yönlendirilmekte ve ileri tetkikler yapılmaktadır.Teşhis ve tedavi hizmetleri ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarıtarafından verilmektedir.
Bununla birlikte halkı bilgilendirme, bilinçlendirme vefarkındalık oluşturma çalışmalarının yılın bir haftası ile sınırlı tutulmayıpyıl boyunca sürdürülmesi kanser mücadelesinde önemli kazanımlar sağlayacaktır.
https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/haberler-kanser/1-7-nisan-ulusal-kanser-haftasi.html